Kort antwoord: In Nederland heeft een huwelijk na omzetting dezelfde juridische status als een huwelijk dat rechtstreeks wordt gesloten. Jullie bestaande afspraken over geld en bezittingen veranderen niet automatisch. Wel is er een belangrijk aandachtspunt: niet ieder land erkent een huwelijk dat is ontstaan door de omzetting van een geregistreerd partnerschap. Vooral als jullie naar het buitenland willen verhuizen of daar bezittingen hebben, is het verstandig om dit vooraf te controleren.
Hebben jullie een geregistreerd partnerschap en denken jullie erover om te trouwen? Dan kunnen jullie jullie partnerschap laten omzetten in een huwelijk. Dat klinkt misschien als een formaliteit, maar er is wel iets belangrijks om te weten. Een huwelijk dat ontstaat door een omzetting is in Nederland juridisch een volwaardig huwelijk. In het buitenland kan dat anders liggen.
In dit artikel leg ik uit wat een omzetting inhoudt, welke juridische gevolgen dit heeft en waarom het verstandig is om ook naar de erkenning in het buitenland te kijken.
Als trouwambtenaar merk ik in gesprekken met stellen vaak dat er rond het omzetten van een geregistreerd partnerschap veel onduidelijkheid is. Wat verandert er nu precies? Hoe regel je het? En kun je er ook een mooi moment van maken? Daarom zet ik het hier voor jullie op een rij.
Als jullie een geregistreerd partnerschap hebben, hoeven jullie dit niet eerst te beëindigen om met elkaar te kunnen trouwen. Jullie kunnen het partnerschap laten omzetten in een huwelijk bij de gemeente.
De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt hiervoor een akte van omzetting op. Zodra deze akte in het huwelijksregister is opgemaakt, eindigt het geregistreerd partnerschap en begint het huwelijk. Vanaf dat moment zijn jullie volgens de Nederlandse wet getrouwd.
Het omzetten regelen jullie bij de gemeente. Dat werkt zo:
Wat een omzetting kost, verschilt per gemeente. In het Noorden kost een omzetting vaak hetzelfde als een huwelijk. De kosten staan niet altijd op de website van de gemeente. Mail of bel daarom gerust even met de gemeente, dat is het handigst. Ter vergelijking: in Amsterdam kost een omzetting zonder ceremonie € 80,80 en in Den Haag € 180,90 aan de balie (oktober 2026).
Wonen jullie allebei in het buitenland en heeft minstens één van jullie de Nederlandse nationaliteit? Dan regelt de gemeente Den Haag de omzetting.
Ja. In Nederland heeft een huwelijk dat ontstaat door de omzetting van een geregistreerd partnerschap dezelfde juridische status als een huwelijk dat rechtstreeks wordt gesloten.
Het is dus niet zo dat jullie in Nederland minder getrouwd zijn omdat jullie geen traditionele huwelijksceremonie hebben gehad. De manier waarop het huwelijk tot stand komt, maakt voor de juridische status in Nederland geen verschil.
Nee, door jullie geregistreerd partnerschap om te zetten in een huwelijk, veranderen jullie bestaande afspraken over geld en bezittingen niet automatisch. Hoe dat precies zit, hangt af van jullie situatie.
Twijfel je hoe het in jullie situatie zit? Vraag het dan na bij een notaris. Meer over de verschillen lees je in mijn artikelen over trouwen in gemeenschap van goederen en trouwen onder huwelijkse voorwaarden.
Nee. De omzetting verandert niets aan de juridische band met kinderen die vóór de omzetting zijn geboren. Dat staat in artikel 1:80g van het Burgerlijk Wetboek.
Nee. Een huwelijk kan niet worden omgezet in een geregistreerd partnerschap. De omzetting is dus definitief.
Bij een huwelijk dat jullie rechtstreeks sluiten, wordt een huwelijksakte opgemaakt. Bij het omzetten van een geregistreerd partnerschap maakt de ambtenaar van de burgerlijke stand een akte van omzetting op. Deze akte wordt opgenomen in het huwelijksregister.
Dat verschil in de manier waarop de akte tot stand komt, betekent niet dat jullie in Nederland geen volwaardig huwelijk hebben. Het huwelijk begint juridisch op het moment dat de akte van omzetting in het huwelijksregister wordt opgemaakt.
Toch kan het onderscheid in het buitenland van belang zijn. Een ander land kan eigen regels hebben voor de erkenning van een huwelijk dat door omzetting is ontstaan.
Hier zit een belangrijk aandachtspunt.
Niet ieder land erkent een huwelijk dat is ontstaan door de omzetting van een geregistreerd partnerschap. Dat kan problemen opleveren als jullie voor langere tijd in het buitenland gaan wonen, emigreren of daar bepaalde juridische rechten willen uitoefenen.
Denk bijvoorbeeld aan erfrechtelijke kwesties. Ook kunnen er vragen ontstaan over de juridische status van jullie relatie wanneer buitenlandse overheidsinstanties documenten beoordelen.
Of jullie huwelijk wordt erkend in het buitenland, hangt af van de regels van het land in kwestie. Ga er daarom niet automatisch van uit dat een omzetting in Nederland overal dezelfde gevolgen heeft.
Willen jullie naar het buitenland verhuizen of hebben jullie bezittingen in een ander land? Informeer dan vooraf bij de lokale autoriteiten of jullie huwelijk daar wordt erkend.
Ja. Hebben jullie in het buitenland een bewijs van jullie huwelijk nodig? Dan kunnen jullie bij de gemeente een internationaal uittreksel van de huwelijksakte aanvragen.
Op dit uittreksel staat geen verwijzing naar het eerdere geregistreerde partnerschap. Dat kan handig zijn wanneer jullie aan een buitenlandse instantie moeten aantonen dat jullie getrouwd zijn.
Let op: een internationaal uittreksel biedt geen garantie dat ieder land jullie huwelijk erkent. Controleer daarom altijd welke documenten en voorwaarden gelden in het land waar jullie het bewijs nodig hebben.
Dat hangt af van jullie persoonlijke situatie en van de reden waarom jullie willen trouwen.
Wonen jullie in Nederland en willen jullie vooral dat jullie relatie juridisch als huwelijk geldt? Dan heeft een omzetting in Nederland dezelfde juridische status als een rechtstreeks gesloten huwelijk.
Hebben jullie plannen om naar het buitenland te verhuizen, bezitten jullie daar onroerend goed of spelen internationale erfrechtelijke kwesties? Dan is het verstandig om vooraf advies in te winnen. Zo weten jullie welke gevolgen de omzetting in jullie situatie heeft.
Een omzetting kan heel zakelijk: even langs de balie, een handtekening en klaar. Maar het kan ook anders. Veel stellen die hun partnerschap omzetten, zijn al jaren samen. Dan is dit een mooi moment om stil te staan bij jullie verhaal, met de mensen die jullie dierbaar zijn erbij.
Als trouwambtenaar maak ik graag een persoonlijke ceremonie voor jullie. Dat kan op twee manieren:
In een kennismakingsgesprek hoor ik graag jullie verhaal. Daarna schrijf ik een ceremonie die echt bij jullie past, met ruimte voor jullie eigen ja-woord, ringen of een bijdrage van familie en vrienden. Benieuwd naar het verschil tussen een BABS en een zelfstandig trouwambtenaar? Lees dan BABS of zelfstandig trouwambtenaar: wat past bij jullie?.
Een huwelijk en een geregistreerd partnerschap lijken in Nederland juridisch sterk op elkaar. Toch zijn er verschillen. Zo kun je bij een huwelijk scheiden van tafel en bed, terwijl die mogelijkheid bij een geregistreerd partnerschap niet bestaat.
| Huwelijk | Geregistreerd partnerschap | |
|---|---|---|
| Ja-woord | Verplicht | Niet verplicht |
| Uit elkaar gaan | Altijd via de rechter | Zonder rechter mogelijk (via advocaat of notaris), tenzij er kinderen onder de 18 zijn of jullie het niet eens zijn |
| Scheiding van tafel en bed | Mogelijk | Niet mogelijk |
| Erkenning in het buitenland | Een huwelijk tussen man en vrouw wordt bijna overal erkend | Niet in ieder land erkend |
Wil je daar meer over weten? Lees dan ook mijn artikel Scheiden van tafel en bed bij een geregistreerd partnerschap.
Nee, voor een omzetting zijn geen getuigen nodig. Willen jullie bij een ceremonie toch getuigen naast je? Dat kan natuurlijk altijd.
Ja. Jullie verschijnen allebei persoonlijk bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Alleen bij zwaarwegende redenen kan de minister toestemming geven om dit via een volmacht te regelen.
Dat verschilt per gemeente. In het Noorden kost een omzetting vaak hetzelfde als een huwelijk. Omdat de kosten niet altijd op de website staan, kun je het beste even mailen of bellen met de gemeente.
Ja, een omzetting is in elke gemeente mogelijk. Zijn jullie het partnerschap in een andere gemeente aangegaan? Dan vraagt de gemeente vaak om een afschrift van de akte van partnerschapsregistratie.
Jullie huwelijk begint op het moment dat de akte van omzetting in het huwelijksregister wordt opgemaakt. De datum van de omzetting is dus jullie trouwdatum.
Nee. Een huwelijk kan niet worden omgezet in een geregistreerd partnerschap. De omzetting is definitief.
Ja. Een omzetting kan met of zonder ceremonie. Als trouwambtenaar kan ik de omzetting voltrekken als jullie gemeente dat toestaat, of een persoonlijke ceremonie leiden nadat jullie de omzetting bij de gemeente hebben geregeld.
Een geregistreerd partnerschap omzetten in een huwelijk is in Nederland een officiële manier om met elkaar te trouwen. Vanaf de omzetting zijn jullie volgens de Nederlandse wet echtgenoten.
Maar kijk verder dan alleen de Nederlandse situatie. Zeker als jullie plannen hebben in het buitenland, is het verstandig om vooraf te controleren of jullie huwelijk daar wordt erkend. Zo voorkom je verrassingen op een moment waarop je daar liever niet mee bezig bent.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Twijfel je over jullie situatie, bijvoorbeeld door bezittingen of plannen in het buitenland? Vraag het dan na bij een notaris of advocaat.
Bronnen: Rijksoverheid: verschil tussen trouwen en een geregistreerd partnerschap, Rijksoverheid: trouwen of geregistreerd partnerschap sluiten, Burgerlijk Wetboek Boek 1 (artikel 1:80g), gemeente Amsterdam en gemeente Den Haag.